MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın: “Tüm uluslararası meseleleri Ankara merkezli ve Türkiye Cumhuriyeti devletinin yüksek menfaatleri perspektifiyle okuma zorunluluğu bulunmaktadır”
MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Dışişleri Bakanlığının bütçe görüşmelerinde yaptığı konuşmada Türkiye'nin dış politika vizyonunu, bölgesel krizlerde diplomasinin rolünü ve uluslararası iş birliklerini değerlendirdi. Aydın, Türkiye'nin jeopolitik konumunun diplomatik sorumluluklarını artırdığını belirterek Kıbrıs, Türk dünyası, Avrupa Birliği ve komşu ülkelerle ilişkilerde doğrudan müzakerenin önemine dikkat çekti.
MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, 19 Kasım 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda gerçekleştirilen Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Birliği Başkanlığı, Türk Akreditasyon Kurumu ve Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığına ilişkin bütçe ve ilgili mali rapor görüşmelerinde söz aldı. Aydın, küresel gelişmelerin Türkiye'nin dış politika önceliklerine etkisini değerlendirerek güvenlik, huzur, istikrar ve refahın uluslararası ilişkilerin temel hedefleri arasında bulunduğunu ifade etti.
“Küresel Gelişmeler Stratejik Planlamayı Zorunlu Kılıyor”
Bilimsel araştırmaların ve teknolojik gelişmelerin uluslararası ilişkiler üzerindeki etkisine değinen MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, ekonomik, siyasi ve diplomatik süreçlerde hızlı değişimlerin yaşandığını belirtti.
Aydın, “Küresel bağlamda tanıklık ettiğimiz bilimsel araştırmaların ve onların somut kazanımları olan teknolojik gelişim ve üretimlerin aynı zamanda ekonomiden ulaşım ve haberleşmeye, siyasetten uluslararası ilişkiler ve onun en güçlü yöntem ve enstrümanı dışişleri faaliyetlerine hızlı ve belirgin bir hareketlilik kazandırdığını görmekteyiz.” dedi.
Bu gelişmelerin devletlerin stratejik karar alma süreçlerini doğrudan etkilediğini vurgulayan Aydın, “Dünden bugüne siyasetin doğal odak merkezini oluşturan güvenlik, huzur, istikrar ve refah kavramları son zamanlarda uluslararası ilişkilerin de yoğunlukla öncelediği temel ilke ve amaçlar hâlini almıştır.” ifadelerini kullandı.
Küresel koşulların doğru değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Aydın, “İçinde yaşanılan her türlü siyasi, toplumsal, ekonomik, bilimsel ve küresel koşulların hızlı ve sağlıklı okuma, anlama ve algılama süreçlerinden geçirilip stratejik bir planlamaya dönüştürülmesi kaçınılmaz bir siyasi sorumluluktur aynı zamanda.” açıklamasında bulundu.
“Türkiye'nin Jeopolitik Konumu Diplomatik Sorumluluklarını Artırıyor”
Türkiye'nin tarihsel devlet tecrübesinin dış politika açısından önem taşıdığını belirten Aydın, Türk hariciyesinin kurumsal birikimine dikkat çekti.
Aydın, “Bu güçlü müktesebatın ete kemiğe bürünmüş hâlini hem ilkesel ve kuramsal hem de kurumsal bağlamda Türk hariciye yapısının dünden bugüne her türlü uluslararası ilişkilerdeki yetkinliğinde açık ve net bir şekilde görmekteyiz.” dedi.
Türkiye'nin bulunduğu coğrafyanın uluslararası krizlerde belirleyici bir konumda olduğunu ifade eden Aydın, “Bugün küresel bağlamda dünya gündemini meşgul eden olayların, kriz ve savaşların çoğunlukla doğu-batı aksında, bağlantı ve geçiş güzergâhı konumundaki ülkemiz etrafında vuku bulduğu açık ve sarihtir.” değerlendirmesini yaptı.
Bu durumun Türkiye'nin diplomatik girişimlerini daha önemli hâle getirdiğini belirten Aydın, “Bu jeopolitik gerçeklik aynı zamanda ilgili sorunlara çözüm yolları oluşturma yani sulhu temin edip hâkim kılma konusunda beklenen yoğun diplomasi trafiğinde Türkiye Cumhuriyeti hariciyesinin etkin rol ve inisiyatif almasını kaçınılmaz kılmaktadır.” ifadelerini kullandı.
“Krizler Kalıcı Barış ve İstikrar İçin Fırsata Dönüşebilir”
Uluslararası kuruluşların tarihsel gelişimine değinen MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Milletler Cemiyetinin, İkinci Dünya Savaşı sonrasında ise Birleşmiş Milletlerin kurulmasını örnek gösterdi.
Avrupa Birliğinin temellerinin de savaş sonrası dönemde atıldığını hatırlatan Aydın, uluslararası krizlerin diplomatik çözüm arayışlarını beraberinde getirebildiğini belirtti.
Aydın, “Küresel veya bölgesel kriz, kaos, kargaşa, çatışma ve savaşların aynı zamanda diplomatik görüşmeler eşliğinde kalıcı barışın ve istikrarın oluşumuna kapı aralayacak fırsatlara da dönüşebilmektedir.” dedi.
Türkiye'nin bölgesel anlaşmazlıklarda çözüm odaklı girişimlerde bulunduğunu ifade eden Aydın, “Son zamanlarda sorunlar sarmalına muhatap bölgemizde çözüm odaklı diplomatik bir inisiyatif alma kaydıyla Türkiye hariciyesi ikili veya bölgesel çatışmaların sulha erip iş birliğine dönüşmesine ciddi katkılar sunmaktadır.” açıklamasını yaptı.
“Uluslararası Meseleler Ankara Merkezli Değerlendirilmeli”
Türkiye'nin dış politika yaklaşımının millî menfaatler doğrultusunda şekillenmesi gerektiğini vurgulayan Aydın, Türk ve Türkiye Yüzyılı vizyonuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Aydın, “Türk ve Türkiye Yüzyılı adı altında yüksek bir kalkınma, ideal ve hedefine matuf yeni bir vizyona uygun olarak tüm uluslararası meseleleri Ankara merkezli ve Türkiye Cumhuriyeti devletinin yüksek menfaatleri perspektifiyle okuma, anlama ve buna mukabil tavır ve tutum sergileme zorunluluğu bulunmaktadır.” ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin bağımsızlık anlayışının dış politika kararlarında belirleyici olduğunu belirten Aydın, “Bu konuda her türlü bölgesel ve küresel olay, kriz ve dahi savaşlar hâllerinde bile asırlara sâri karakter edindiğimiz hürriyet ve bağımsızlık anlayışına uygun her zaman barış temelli diplomasi anlayışımız geçerlidir.” dedi.
Türkiye'nin İkinci Dünya Savaşı dönemindeki dış politika yaklaşımına da değinen Aydın, bu anlayışın ülkenin güvenliğine katkı sağladığını, günümüzde ise bölgesel krizlere rağmen Türkiye açısından caydırıcılık ve güvenilirlik oluşturduğunu savundu.
“Türkiye'nin Diplomatik İlişkiler Ağı Genişliyor”
Türkiye'nin bölgesel ve küresel ilişkilerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalarını değerlendiren Aydın, Güney Kafkasya, Balkanlar, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'nun dış politika açısından öncelikli bölgeler arasında bulunduğunu belirtti.
Aydın, bu ilişkilerin Türk devletleri, Afrika, İslam ülkeleri, Avrupa Birliği üyesi ülkeler ve Latin Amerika'yı da kapsayacak biçimde genişletildiğini ifade etti.
Türk hariciyesinin diplomatik temsil kapasitesine dikkat çeken Aydın, Türkiye'nin 267 dış temsilcilikle dünyada üçüncü sırada bulunduğunu dile getirdi.
Aydın, “Aslında hariciyemizin bu yüksek vizyona uygun olarak uluslararası ilişkiler ağı bağlamında 267 dış temsilcilik sayısıyla, dünyada 3'üncü sıraya oturan diplomatik, kurumsal yapısıyla bu yüksek misyonu layıkıyla deruhte ettiğinin farkındayız.” dedi.
Uluslararası anlaşmaların diplomatik ilişkilerde önemli bir araç olduğunu belirten Aydın, Birleşmiş Milletler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Konseyi ve NATO gibi kuruluşların Türkiye'nin çok taraflı diplomasi faaliyetlerindeki yerine işaret etti.
“Türk Devletleri Teşkilatı ve Şuşa Beyannamesi Önemli Diplomatik Adımlar”
Türkiye'nin uluslararası iş birliklerine ilişkin örnekler veren Aydın, Avrupa Birliği üyelik sürecinin yetmiş yılı aşkın süredir devam ettiğini belirtti.
Bölgesel iş birliklerine değinen Aydın, “Son yıllarda, özellikle bölgesel bazda Türk Devletleri Teşkilatı, Azerbaycan'la Şuşa Beyannamesi, Bedir Mutabakat Zaptı, ortak savunma için Mekke Anlaşması, Libya'yla imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat, diplomatik öngörü ve Hariciyemizin sağladığı başarıların çok kısa birkaç örneklerinden bazıları.” ifadelerini kullandı.
Aydın, söz konusu anlaşma ve girişimlerin Türkiye'nin bölgesel diplomasi kapasitesini ortaya koyduğunu savundu.
“Kıbrıs Sorununda Doğrudan Müzakereler Önem Taşıyor”
Kıbrıs meselesi ve Yunanistan ile yaşanan anlaşmazlıklara da değinen MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, sorunların çözümünde doğrudan diplomatik temasların önemini vurguladı.
Aydın, “Benzer diplomatik öngörü ve tavırla Kıbrıs Türkü'nün kangren hâlini almış Kıbrıs sorunu ve Yunanistan'la yaşanan deniz ve hava yetki alanları başta olmak üzere ikili sorunların çözülmesine katkı sağlanacağı inkâr edilemez bir gerçektir.” dedi.
Üçüncü tarafların bazı anlaşmazlıklardaki tutumlarını eleştiren Aydın, “Doğrudan muhataplar yerine, üçüncü aktörlerin veya kurum ve kuruluşlarının tarafgir tutum ve anlayışlarından dolayı çözümsüzlük süreçleri uzayıp gitmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.
Kıbrıs Rum kesiminin Avrupa Birliğine kabul edilmesine ilişkin eleştirilerini de dile getiren Aydın, “Kıbrıs'ın iki toplumlu ve devletli yapısının göz ardı edilerek yalnızca Rum kesiminin muhatap alınıp AB üyesi yapılması böyle bir tek taraflı tutumun açık ve net bir tezahürüdür.” ifadelerini kullandı.
“Türkiye-Ermenistan Görüşmeleri Doğrudan Diplomasinin Örneği”
Türkiye ile Ermenistan arasında yürütülen görüşmeleri değerlendiren Aydın, iki ülkenin doğrudan temaslarının diplomatik çözüm açısından önem taşıdığını ifade etti.
Aydın, “Aynen Türkiye-Ermenistan arasında Batı diasporasından bağımsız, doğrudan başlatılan ikili iyi niyet müzakerelerinde katedilen mesafe gibi, Kıbrıs'ta da iki devlet ve toplumun doğrudan görüşmeleri neticesinde olumlu mesafelerin alınacağı çok açıktır.” dedi.
Komşu ülkelerle gerçekleştirilen diplomatik görüşmelerin bölgesel barışa ve kalkınmaya katkı sunduğunu belirten Aydın, Türkiye'nin çatışmaların çözümünde aktif rol üstlenmeye devam etmesi gerektiğini vurguladı.
Aydın, “Son zamanlarda sorunlar sarmalına muhatap bölgemizde çözüm odaklı diplomatik bir inisiyatif almak kaydıyla Türk Hariciyesi ikili ve bölgesel çatışmalara -tekraren ifade etmek isterim ki- çözüm önerileri sunacaktır.” açıklamasında bulundu.
“Dışişleri Bakanlığının Bütçesi Diplomasinin İhtiyaçlarını Karşılamalı”
Konuşmasının sonunda Dışişleri Bakanlığının bütçesine ve yapımı devam eden yeni yerleşkesine değinen MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, bakanlığın kurumsal kapasitesinin ve çalışanlarının beklentilerinin dikkate alınması temennisini dile getirdi.
Aydın, “Sözlerimin sonunda Dışişleri Bakanlığımızın inşası devam eden yeni yerleşkesiyle birlikte, bütçesinin Türk diplomasisine ve kurumun emektar çalışanlarının beklentilerine hayat verici nefes almasını MHP Grubu adına temenni ediyor, tüm heyeti tekrar saygılarımla selamlıyorum.” ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.