İzmir Büyükşehir Belediyesi: “Basmane’deki hakkımızı satmıyor, bağımsız hizmet binası olarak güvence altına alıyoruz”

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kamuoyunda “Basmane Çukuru” olarak bilinen taşınmazın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından ihaleye çıkarılmasının ardından gündeme gelen iddialara ilişkin kapsamlı bir açıklama yayımladı. Belediyenin taşınmazını veya mevcut haklarını satmadığı belirtilen açıklamada, geçmiş sözleşmelerden kaynaklanan yüzde 30’luk hakkın bağımsız bir belediye hizmet binasına dönüştürülerek hukuki güvence altına alınmasının amaçlandığı ifade edildi.

Belediye tarafından yapılan açıklamada, “İzmir Büyükşehir Belediyesi Basmane’deki hakkını satmıyor; geçmişten gelen hakkını koruyarak, bunun karşılığı olan bağımsız Belediye Hizmet Binasının yapımını, teslimini ve tapuda güvence altına alınmasını hedefliyor.” denildi.

“Belediyemiz Bu İhalenin Satıcısı Değildir”

TMSF tarafından yürütülen ihale sürecinin belediyenin taşınmaz satışı olarak değerlendirilmemesi gerektiği vurgulanan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Öncelikle belirtmek isteriz ki söz konusu ihale, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen bir taşınmaz veya belediye hakkı satışı değildir. TMSF tarafından, ilgili şirketlere ait haczedilmiş taşınmazlar ile bunlarla bağlantılı sözleşmelerden oluşturulan ‘Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü’ (TİB) satışa çıkarılmaktadır. Belediyemiz bu ihalenin satıcısı değildir.”

Açıklamada, ticari ve iktisadi bütünlük ihalesinin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134. maddesi kapsamında kamu alacaklarının tahsiline yönelik özel bir cebri satış yöntemi olduğu belirtildi.

İhalenin yalnızca boş bir arsanın el değiştirmesini kapsamadığı, şirketlere ait haczedilmiş malvarlığı unsurları ve bunlarla bağlantılı sözleşmelerin bütün olarak değerlendirildiği kaydedildi.

“Amaç, Bağımsız Belediye Hizmet Binasının Yapılarak Teslim Edilmesidir”

İhale sürecinin Basmane açısından taşıdığı anlamın da açıklandığı duyuruda, yatırımcının mevcut kat karşılığı inşaat ilişkisinden doğan yükümlülükleri üstlenmesinin öngörüldüğü belirtildi.

Belediye açıklamasında şu değerlendirmeye yer verildi:

“Burada belediyemizin bedel ödeyerek bir bina satın alması veya belediye taşınmazını satışa çıkarması söz konusu değildir. Amaç, geçmiş sözleşmelerden kaynaklanan hakkımızın karşılığı olan bağımsız Belediye Hizmet Binasının yatırımcı tarafından yapılarak belediyemize teslim edilmesi ve tapuda güvence altına alınmasıdır.”

İhaleyi kazanacak yatırımcının, ihale ve protokol hükümleri çerçevesinde yapım, teslim ve tapu işlemlerine ilişkin yükümlülükleri üstlenmesinin planlandığı bildirildi.

“Bu İlk TİB İhalesi Değildir”

Basmane alanının ilk kez TMSF tarafından satışa çıkarıldığı yönündeki değerlendirmelere de yanıt verildi.

Açıklamada, Ege Dünya Ticaret Merkezi Ticari ve İktisadi Bütünlüğü'nün geçmişte üç kez satışa çıkarıldığı, 19 Ocak 2016 tarihinde yeniden ihale edildiği ancak projenin tamamlanmasını sağlayacak bir sonuca ulaşılamadığı hatırlatıldı.

Belediye, mevcut sürecin yeni alınmış bir satış kararından değil, geçmişten gelen hukuki ve fiilî belirsizliklerin giderilmesi ihtiyacından kaynaklandığını belirtti.

“Bu kez önem taşıyan husus, belediyemizin mevcut hakkının bağımsız yapı, yapım süresi, teslim, tescil ve teminat hükümleriyle somutlaştırılmasının öngörülmesidir.” ifadeleri kullanıldı.

Basmane'nin İmar Geçmişi Yaklaşık 40 Yıl Öncesine Dayanıyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane alanındaki yapılaşma kararlarının mevcut belediye yönetimi döneminde alınmadığını bildirdi.

Açıklamada, alanın 1985 tarihli uygulama imar planında özel projeye göre yapılaşmaya konu edildiği, 1986 yılındaki plan değişikliğiyle emsal 5 ve serbest yükseklik esaslarının belirlendiği aktarıldı.

1991 tarihli nazım imar planında ise eski ESHOT garaj alanının otel ve kongre merkezi olarak değerlendirilmesinin öngörüldüğü hatırlatıldı.

Belediye tarafından yapılan açıklamada, “Basmane alanında yapılaşma hakkı mevcut Belediye Yönetimimiz döneminde tanınmamış, daha önce yapılaşmaya kapalı bir alan bugün imara açılmamıştır.” denildi.

1997 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi ile yüklenici şirketler arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı, sonraki yıllarda ortaya çıkan imar, ruhsat, mülkiyet ve yargı uyuşmazlıkları nedeniyle ana projenin tamamlanamadığı kaydedildi.

“Belediyemizin Yüzde 30'luk Hakkı Korunmaktadır”

Açıklamanın önemli başlıklarından birini, belediyenin taşınmaz üzerindeki mülkiyet payı ile sözleşmeden kaynaklanan inşaat hakkı arasındaki fark oluşturdu.

2009 yılında dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu döneminde yapılan düzenlemeyle belediyenin projeden kaynaklanan hakkının yüzde 11'den yüzde 30'a çıkarıldığı ve bu hakkın Belediye Hizmet Binası olarak değerlendirilmesinin kararlaştırıldığı belirtildi.

Belediye, tapudaki yüzde 11'lik mülkiyet payı ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan yüzde 30'luk hakkın birbirinden farklı hukuki kavramlar olduğunu vurguladı.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Tapuda belediyemizin yüzde 11, ilgili şirketlerin yüzde 89 oranında pay sahibi olması ile belediyemizin kat karşılığı inşaat ilişkisinden kaynaklanan yüzde 30 oranındaki hakkı aynı hukuki kavram değildir. Bu iki oranın birbirine karıştırılması, mevcut mülkiyet durumunun ve protokolle korunması amaçlanan hakkın yanlış yorumlanmasına yol açmaktadır.”

31 Bin 200 Metrekarelik Bağımsız Hizmet Binası Öngörülüyor

10 Eylül 2026 tarihinde belediye ile ilgili yüklenici şirketler arasında imzalanan ve TMSF'nin kamu alacaklısı ve muvafakat eden sıfatıyla katıldığı protokolün ayrıntıları da paylaşıldı.

Protokole göre, toplam 104 bin metrekare emsale esas inşaat alanının yüzde 30'una karşılık gelen 31 bin 200 metrekarelik alanın, diğer yapılardan fiziksel ve işlevsel olarak ayrılmış bağımsız bir Belediye Hizmet Binası olarak gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

Belediye açıklamasında, “Protokolün temel amacı, geçmişten gelen yüzde 30’luk hakkın azaltılması değil, bu hakkın bağımsız, kullanılabilir ve tapuda güvence altına alınmış bir kamu yapısına dönüştürülmesidir.” denildi.

Söz konusu düzenlemeyle belediyenin sözleşmesel hakkının mimari proje, yapım, kat irtifakı ve tapu işlemleri üzerinden somut bir kamu varlığına dönüştürülmesinin hedeflendiği bildirildi.

“75 Milyon Dolar Belediyemizin Hakkının Satış Bedeli Değildir”

TMSF tarafından açıklanan 75 milyon ABD doları tutarındaki muhammen bedelin belediyenin yüzde 30'luk hakkının karşılığı olarak değerlendirilmemesi gerektiği ifade edildi.

Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

“TMSF tarafından açıklanan 75 milyon ABD doları tutarındaki muhammen bedel, belediyemizin yüzde 30’luk hakkına biçilen bir satış bedeli değildir. Bu tutar, TMSF’nin kendi alacaklarının tahsili amacıyla satışa çıkardığı ticari ve iktisadi bütünlük için belirlenen ihale başlangıç değeridir.”

Belediye açısından önceliğin, bağımsız hizmet binasının herhangi bir bedel ödenmeden inşa edilmesi, teslim edilmesi ve üzerinde hukuki kısıtlama bulunmadan belediye adına tescil edilmesi olduğu kaydedildi.

İnşaatın Tamamlanması İçin 900 Günlük Süre

Protokol kapsamında yatırımcıya getirilecek yükümlülüklere ilişkin ayrıntılar da açıklandı.

Buna göre bağımsız belediye hizmet binasının uygulama projelerinin hazırlanması, gerekli onayların alınması ve yapı ruhsatından itibaren 900 gün içerisinde inşaatın tamamlanarak yapı kullanma izin belgesinin alınması öngörülüyor.

Belediyeye ait olacak bağımsız bölümlerin ayrıca bedel veya karşılık talep edilmeksizin, takyidatsız şekilde tapuda İzmir Büyükşehir Belediyesi adına tescil edilmesi planlanıyor.

Yatırımcının üstleneceği yükümlülüklerin banka teminat mektubu ve sözleşmesel güvencelerle korunacağı belirtildi.

Belediye, bu güvencelerin ihaleye katılım teminatıyla karıştırılmaması gerektiğini vurgulayarak kapsam ve uygulamanın protokol ile nihai ihale belgeleri doğrultusunda takip edileceğini bildirdi.

“İhale İlanı Haklarımızın Fiilen Elde Edildiği Anlamına Gelmiyor”

İhale ilanının yayımlanmasının projenin tamamlandığı anlamına gelmediği de özellikle vurgulandı.

Açıklamada, yatırımcının yükümlülüklerini yerine getirmesi, proje ve ruhsat işlemleri, kat irtifakı kurulması, tapu tescili ve yapının tesliminin ayrı ayrı izleneceği ifade edildi.

“Belediyemiz, haklarının yalnızca sözleşmelerde yazılı kalmasıyla yetinmeyecek; bunların fiilen ve hukuken gerçekleştirilmesini sağlayacak işlemleri sürdürecektir.” denildi.

Hukuki Uyuşmazlıkların Çözümü Protokoldeki Yükümlülüklere Bağlandı

Basmane alanına ilişkin yaklaşık 30 yıldır devam eden uyuşmazlıkların tapu kayıtları, geçmiş sözleşmeler, kamu alacakları, teminatlar, davalar ve icra takipleriyle bağlantılı olduğu belirtildi.

Belediye, devam eden davalardaki talepler ve bilirkişi görüşlerinin kesinleşmiş yargı kararlarıyla elde edilen mülkiyet haklarıyla aynı hukuki sonucu doğurmadığını ifade etti.

10 Eylül 2026 tarihli protokol kapsamında belirli dava ve takiplerin, geçmiş sözleşmelerden kaynaklanan karşılıklı taleplerin sona ermesinin, tarafların protokolde öngörülen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmesi koşuluna bağlandığı bildirildi.

Açıklamada, “Henüz yerine getirilmemiş yükümlülükler karşılığında belediyemizin bütün haklarından bugünden ve karşılıksız biçimde vazgeçtiği yönündeki yorumlar gerçeği yansıtmamaktadır.” ifadelerine yer verildi.

Belediye Meclisinden Oy Birliğiyle Yetki

Basmane alanına ilişkin izlenen çözüm yöntemi ve gerekli yetkilendirmenin İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 16 Ocak 2026 tarihli toplantısında oy birliğiyle kabul edildiği hatırlatıldı.

Açıklamada, meclis kararının TMSF tarafından kanuni yetkiler kapsamında yürütülen ihale işleminden farklı bir hukuki işlem olduğu vurgulandı.

Belediye, mevcut çalışmaların geçmiş dönemlerde elde edilen kazanımları ortadan kaldırmaya değil, bu kazanımları daha güçlü hukuki ve mali güvencelerle korumaya yönelik olduğunu bildirdi.

Kültürpark'taki 27 Bin Metrekarelik Alan İçin Yeşil Alan Hedefi

Basmane'de yapılması öngörülen bağımsız belediye hizmet binasının Kültürpark'ın geleceği bakımından da önem taşıdığı belirtildi.

Açıklamada, Kültürpark içerisinde çeşitli belediye birimleri tarafından kullanılan ve yaklaşık 27 bin metrekare alanı kaplayan hollerin önemli bir bölümünün ekonomik ve fiziksel ömrünü tamamladığı ifade edildi.

Basmane'deki hizmet binasının tamamlanmasıyla belediye birimlerinin kent merkezinde tek bir düzenli yapıda toplanmasının, Kültürpark içerisindeki belediye hizmet kullanımlarının azaltılmasının ve mevcut yapıların kaldırılarak alanlarının yeniden yeşil alana dönüştürülmesinin mümkün olabileceği kaydedildi.

Belediye, Basmane meselesinin yalnızca bir taşınmaz veya inşaat projesi olarak değil, kent merkezi ve Kültürpark'ın geleceğiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

“Amacımız İzmir'in Hakkını Korumak ve Kırk Yıllık Sorunu Çözmektir”

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane meselesinin farklı dönemlerde görev yapan belediye başkanları, belediye meclisleri, bürokratlar ve ilgili kamu kurumları tarafından çözülmeye çalışılan yaklaşık 40 yıllık bir kent sorunu olduğunu bildirdi.

Açıklamada, farklı görüşlerin dile getirilmesinin doğal karşılandığı ancak TMSF'nin cebri satış ihalesiyle belediyenin taşınmaz satışı yapmasının, tapudaki mülkiyet oranıyla sözleşmesel inşaat hakkının ve ihale bedeliyle hizmet binası yükümlülüğünün birbirine karıştırılmaması gerektiği belirtildi.

Belediye, kamuoyundaki tartışmaların hangi hakların ihale kapsamında bulunduğu, yatırımcının hangi yükümlülükleri üstleneceği ve belediyenin hangi somut kamu varlığını elde edeceği üzerinden yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

Açıklamanın sonunda şu ifadelere yer verildi:

“İzmir Büyükşehir Belediyesi Basmane’deki hakkını satmıyor; geçmişten gelen hakkını koruyarak, bunun karşılığı olan bağımsız Belediye Hizmet Binasının yapımını, teslimini ve tapuda güvence altına alınmasını hedefliyor.”

“Belediyemiz, ihale sürecini ve sonrasındaki bütün hukuki, teknik ve mali işlemleri kamu yararı, hukuka uygunluk, şeffaflık ve kamu kaynaklarının korunması ilkeleri doğrultusunda takip etmeye devam edecektir.”