DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hasan Karal: “173 milyar dolarlık kayıp, Türkiye'nin yaklaşık 4 aylık bütçesine denk geliyor”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, halka açık şirketlerin toplam piyasa değerinde son iki ayda yaşanan 173 milyar doları aşan düşüşün, Türkiye ekonomisi açısından taşıdığı büyüklüğe dikkat çekti. DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın finansal piyasalardaki değer kaybına ilişkin açıklamalarını değerlendiren Karal, yaklaşık 8 trilyon 640 milyar liraya karşılık geldiğini belirttiği tutarın, Türkiye'nin 2027 yılı toplam bütçesinin yüzde 31,7'sine denk geldiğini ifade etti.

Karal, 2 Kasım 2026 tarihli açıklamasında, söz konusu kaybın devletin yaklaşık dört aylık bütçe harcaması büyüklüğünde olduğunu belirterek, piyasalarda yaşanan gelişmelerin bütün yönleriyle araştırılmasını istedi.

“173 Milyar Doların Büyüklüğünü Anlatmak İçin Bir Ülkenin Bütçesini Konuşmak Gerekiyor”

Piyasa değerindeki düşüşün yalnızca finansal göstergeler üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Karal, şu ifadeleri kullandı:

“173 milyar doların nasıl bir parasal büyüklük olduğunu biliyor musunuz? Tam 8 trilyon 640 milyar lira! Dile kolay, 173 milyar dolar. Söylemesi birkaç saniye ama büyüklüğünü anlatmak için bir ülkenin bütçesini, milyonlarca insanın geçimini ve yılların emeğini konuşmak gerekiyor.”

“Halka Açık Şirketlerin Piyasa Değeri İki Ayda 173 Milyar Dolardan Fazla Geriledi”

DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın halka açık şirketlerin piyasa değerine ilişkin açıklamalarını hatırlatan Karal, yaşanan düşüşün Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.

Babacan'ın, “Kayıp 173 milyar doları geçti! Son 2 ayda halka açık şirketlerimizin toplam değeri 479 milyar dolardan 306 milyar dolara düştü.” sözlerine işaret eden Karal, piyasalarda yaşanan değer kaybının nedenlerinin araştırılması ve kamuoyunun şeffaf biçimde bilgilendirilmesi gerektiğini vurguladı.

“25,6 Milyon Kişiye Bir Yıl Boyunca Asgari Ücret Ödenebilecek Büyüklükte”

173 milyar dolarlık tutarı çalışanların ve emeklilerin gelirleriyle karşılaştıran Karal, 2026 yılı ücret ve aylıklarını esas alarak yaptığı hesaplamaları paylaştı.

Net asgari ücretin 28 bin 75 lira, en düşük emekli aylığının ise 23 bin 552 lira olduğunu belirten Karal, şunları kaydetti:

“Bugün net asgari ücret 28 bin 75 lira, en düşük emekli aylığı ise 23 bin 552 lira. 173 milyar doların Türk lirası karşılığıyla, 25,6 milyon kişiye tam 12 ay boyunca net asgari ücret tutarında ödeme yapılabilir. Aynı büyüklükteki bir tutarla 30,6 milyon emekliye bir yıl boyunca en düşük emekli aylığı kadar ödeme yapılabilir.”

Karal, piyasa değerindeki düşüş ile vatandaşların ekonomik koşulları arasındaki karşılaştırmaya ilişkin değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

“Bir tarafta ay sonunu getirmekte zorlanan milyonlarca çalışanımız ve emeklimiz, diğer tarafta yalnızca iki ayda halka açık şirketlerin piyasa değerinde yaşanan 173 milyar doları aşan düşüş var. Bu karşılaştırma, karşı karşıya olduğumuz rakamın büyüklüğünü bütün açıklığıyla ortaya koyuyor.”

“173 Milyar Dolar, Türkiye'nin 2027 Yılı Toplam Bütçesinin Yüzde 31,7'si”

2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nde öngörülen kaynakları esas alarak karşılaştırmalar yapan Karal, 173 milyar dolarlık tutarın eğitim, sağlık, tarım ve sosyal yardımlar gibi temel kamu hizmetlerine ayrılan yıllık bütçelerin üzerinde olduğunu ifade etti.

Karal, “173 milyar dolar, Türkiye'nin 2027 yılı toplam bütçesinin yüzde 31,7'sine karşılık geliyor. Yani devletimizin yaklaşık dört aylık bütçe harcaması büyüklüğünde bir tutardan söz ediyoruz.” dedi.

“Eğitim Bütçesinin 2,3 Katı, Sağlık Hizmetlerine Ayrılan Kaynağın 4 Katı”

Eğitim ve sağlık alanlarına ayrılan bütçeler üzerinden yaptığı hesaplamaları da paylaşan Karal, piyasa değerindeki düşüşün büyüklüğünü şu sözlerle anlattı:

“Bu rakam, 2027 yılı için üniversiteler dahil toplam eğitim bütçesinin 2,3 katı, Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinin 3,5 katı, merkezî yönetim bütçesinden sağlık hizmetlerine ayrılan kaynağın 4 katı büyüklüğünde. Sosyal yardım ve destekler için ayrılan bütçenin 6,4 katı, tarıma yönelik toplam kaynak ve teşviklerin ise 6,6 katı kadar bir tutardan söz ediyoruz.”

Karal, söz konusu karşılaştırmaların kamu kaynaklarının büyüklüğünü ortaya koyduğunu belirterek, yalnızca iki aylık dönemde yaşanan piyasa değeri düşüşünün farklı bütçe kalemleriyle kıyaslanabilecek seviyeye ulaştığını ifade etti.

“Deprem ve Afetlere Ayrılan Bütçenin 11,2 Katı”

2027 yılı bütçesinde deprem hasarlarının giderilmesi, afetlere karşı dayanıklılık, sosyal konut finansmanı ve tarımsal destekler için öngörülen kaynaklara da değinen Karal, şu ifadeleri kullandı:

“173 milyar dolar, 2027 yılında deprem hasarlarının giderilmesi ve afetlere karşı dayanıklılık için ayrılan bütçenin 11,2 katı. Dar gelirli vatandaşlarımızın konuta erişimini desteklemek amacıyla ayrılan sosyal konut finansman desteğinin 34,6 katı.”

Tarımsal destekler ve sulama yatırımları üzerinden de karşılaştırma yapan Karal, açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Çiftçilerimize ayrılan tarımsal destek programları bütçesinin 36,8 katı, tarımsal sulama yatırımları için ayrılan kaynağın 49,6 katı. Yeni doğan çocuklarımız ve aileleri için ayrılan doğum yardımları bütçesinin ise tam 102,8 katı.”

“Ekonomide Güven Kolay Kazanılmıyor”

Kamu bütçesindeki farklı harcama kalemleriyle yaptığı karşılaştırmaların ardından finansal piyasalarda güvenin korunmasının önemine dikkat çeken Karal, halka açık şirketlerin piyasa değerinde yaşanan düşüşün nedenlerinin ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğini belirtti.

Karal, “Bunların her biri, devletimizin bir yıl boyunca milyonlarca vatandaşımıza hizmet sunmak için ayırdığı kaynaklar. Yalnızca iki aylık piyasa değeri kaybının bu bütçe kalemleriyle karşılaştırılabilecek büyüklüğe ulaşması son derece dikkat çekicidir.” değerlendirmesinde bulundu.

“Varsa İhmal ve Usulsüzlükler Araştırılmalı”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hasan Karal, yatırımcı güveninin ve şirketlerin ekonomik değerinin korunması gerektiğini vurgulayarak, yaşanan değer kaybının nedenlerinin ortaya çıkarılması çağrısında bulundu.

Karal, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Ekonomide güven kolay kazanılmıyor. Yatırımcının güvenini, vatandaşın birikimini, şirketlerimizin değerini korumak zorundayız. Böylesine büyük bir piyasa değeri kaybının nedenleri bütün yönleriyle ortaya konulmalı, varsa ihmal ve usulsüzlükler araştırılmalı, sorumlular hakkında gerekli işlemler yapılmalıdır.”