CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer: “Bor Türkiye'nin ekonomisini de yaşam standartlarını da farklılaştıracak kadar önemli bir maden”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonunda Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünün bilanço ve netice hesaplarının görüşülmesi sırasında kurumun mali yapısından uluslararası yatırımlarına, bor ürünlerinin katma değerli üretiminden personel politikalarına kadar çok sayıda konuda açıklama talep etti.

Bor madeninin Türkiye ekonomisi açısından stratejik önemine dikkat çeken Gürer, son on yılda açıklanan yatırım ve üretim hedeflerinden hangilerinin gerçekleştirildiğini sorarken, üst yöneticilere sağlanan ücret ve benzeri menfaatlerin mali tablolarda tutar belirtilmeden gösterilmesini de gündeme taşıdı.

“Üst Yöneticilere Sağlanan Menfaatlerin Tutarı Neden Açıklanmadı?”

Eti Maden'in gelir tablosu dipnotlarında yönetim kurulu başkan ve üyeleri, genel müdür, genel koordinatör ve genel müdür yardımcılarına sağlanan ücret ve benzeri menfaatlerin toplam tutarının açıklanmadığını belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, söz konusu bilginin noktalı bırakılmasının gerekçesini sordu.

Gürer, “Gelir tablosu dipnotlarında yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile genel müdür, genel koordinatör, genel müdür yardımcıları gibi üst yöneticilere cari dönemde sağlanan ücret ve benzeri menfaatlerin toplam tutarına 40 tane nokta TL yazmışsınız. Şimdi trilyonu saydım, 13 nokta yapıyor. Bu trilyonun üzerinde bir rakam mı da 40 tane nokta koydunuz da yazmadınız veya bunu niye buraya yazma gereği duydunuz?” ifadelerini kullandı.

Mali tablolarda söz konusu tutarın neden belirtilmediğini öğrenmek isteyen Gürer, “Bu rakamın açıklanmasında bir sorun mu var ya da niye orada bulunuyor?” diye sordu.

“Bor Türkiye'nin Ekonomisini ve Yaşam Standartlarını Değiştirecek Kadar Önemli”

Türkiye'nin bor rezervleri ve madenin ekonomik potansiyeline ilişkin değerlendirmelerde bulunan CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ham maddenin katma değerli ürünlere dönüştürülmesinde gelinen aşamanın açıklanmasını istedi.

Gürer, “Bor Türkiye'nin ekonomisini de yaşam standartlarını da farklılaştıracak kadar önemli bir maden. Dünyada üç ülke içinde en kalitelisinin çıktığı yerlerden biri Türkiye ama boru katma değerli ürüne dönüştürmek de sorunlu oldu. Bazı anlatılarınızı dinlerken 2016'da anlatılanlardan çok değişiklik gelmedi kulağıma çünkü o zaman da ‘yapılacak, olacak, sürdürülüyor’ deniliyordu. Ne kadarı sonuçlandı?” dedi.

Özellikle 2016 yılından itibaren açıklanan projelerin mevcut durumunu sorgulayan Gürer, planlanan çalışmaların ne kadarının üretime ve ekonomik değere dönüştürüldüğünün somut verilerle ortaya konulmasını talep etti.

Yurt Dışı Şirketlerinin Yönetimi ve İhracattaki Payı Soruldu

Eti Maden'in Çin, Rusya ve Lüksemburg'da bulunan bağlı şirketlerinin faaliyetlerine değinen Gürer, kurumun toplam ihracatının ne kadarının bu şirketler aracılığıyla gerçekleştirildiğini sordu.

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, yurt dışındaki şirketlerin yönetim kurullarında görev alan kişilerin, ülkelere göre çalışan ve görevli sayılarının açıklanmasını istedi.

Gürer ayrıca başka ülkelerde acente veya temsilci şirketlerin bulunup bulunmadığını ve Eti Maden ile bağlı kuruluşlarının yurt dışında kurduğu şirketlerin Sayıştay denetimine tabi olup olmadığını gündeme getirdi.

Kurumun Ankara'da ve Türkiye genelinde kiraladığı binaların bulunup bulunmadığını soran Gürer, varsa bu taşınmazlar için ödenen yıllık toplam kira tutarının açıklanmasını talep etti.

Eti Maden ve bağlı şirketlerinin mülkiyetindeki kullanılmayan sosyal tesis ve lojmanların sayısını da soran Gürer, kamuya ait taşınmazların mevcut durumunun ortaya konulmasını istedi.

Kapatılan Maden Sahaları ve Yapılan Yatırımların Akıbeti

Ekonomik ömrünü tamamladığı gerekçesiyle kapatılan maden sahalarını gündeme taşıyan Gürer, faal olmayan sahaların sayısı, bu alanlara yapılan yatırımlar ve ortaya çıkan kâr veya zarar hakkında bilgi talep etti.

CHP'li milletvekili, aynı dönemde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüne (MAPEG) devredilen kapalı alanların sayısını da sorarak bu sahaların gelecekte hangi amaçlarla değerlendirileceğinin açıklanmasını istedi.

Gürer, maden sahalarına yapılan yatırımların ekonomik sonuçlarının ve kullanım dışı kalan alanların durumunun kamuoyuyla paylaşılması gerektiğine işaret etti.

“Tüm İşçilerin Kurum Kadrosuna Alınması Düşünülüyor mu?”

Eti Maden'deki istihdam yapısını da değerlendiren Gürer, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan işçilerin bulunup bulunmadığını ve yüklenici firma çalışanlarının kurum kadrosuna alınmasına yönelik herhangi bir planlama yapılıp yapılmadığını sordu.

Kurumda yetişen mühendislerin ücret yetersizliği nedeniyle görevlerinden ayrıldığını belirten Gürer, nitelikli personelin kurumda tutulmasına yönelik düzenlemeleri gündeme getirdi.

Gürer, “Çok sayıda mühendis burada yetiştikten sonra istifa ediyor, ücretleri düşüktü, onunla ilgili bir düzenleme yapıldı mı? 2025 yılında istifa eden mühendis var mıdır?” ifadelerini kullandı.

Kurumun mali tablolarındaki kıdem tazminatı kalemine de dikkat çeken Gürer, personel hareketliliği, ücret politikaları ve çalışanların özlük haklarıyla ilgili sorularına yanıt verilmesini istedi.

Bandırma'da Sülfürik Asit Üretimi Tam Kapasiteyle mi Yapılıyor?

Eti Maden Bandırma Bor ve Asit Fabrikaları İşletme Müdürlüğünün üretim faaliyetlerini gündeme getiren Gürer, sülfürik asit üretiminin mevcut miktarını ve tesisin tam kapasiteyle çalışıp çalışmadığını sordu.

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üretim sonucunda ortaya çıkan ihtiyaç fazlası yüksek kaliteli saf asidin satışının gerçekleştirilip gerçekleştirilemediğinin de açıklanmasını talep etti.

“Yatırım ve Üretim Planlaması Dünyadaki Değişimleri Dikkate Alıyor mu?”

Eti Maden'in uluslararası bor pazarındaki konumunu değerlendiren Gürer, kurumun üretim ve yatırım politikalarının küresel gelişmelere uygun biçimde hazırlanıp hazırlanmadığını sorguladı.

Gürer, “Eti Maden İşletmeleri ülkemiz için önemli olmakla birlikte bor ürünlerini yurt dışına satan dünyaca önemli bir şirket konumunda. KİT olarak faaliyete devam eden Eti Maden İşletmelerinin yatırım ve üretim planlamasının dünyadaki değişimleri dikkate alarak, yeterli AR-GE çalışmaları yapılarak geliştirildiğini söyleyebilir misiniz?” diye konuştu.

Kurumun araştırma ve geliştirme çalışmalarının üretim planlamasına etkisinin açıklanmasını isteyen Gürer, uluslararası rekabet koşullarına karşı yürütülen çalışmalar hakkında bilgi talep etti.

Bor İçerikli Temizlik Ürünleri ve Dezenfektanlar Piyasada mı?

Eti Maden tarafından geliştirilen bor içerikli temizlik malzemeleri ile antibakteriyel el dezenfektanlarının üretim ve satış durumunu gündeme getiren Gürer, söz konusu ürünlerin piyasadaki varlığını sordu.

Daha önce bazı ürünlerin içeriklerinde değişiklik yapıldığını ve ürün toplama işlemleri gerçekleştirildiğini hatırlatan Gürer, “Bunlarla ilgili daha önce yapılanda birkaç kez içerik ürün toplanarak değiştirilmişti, şu anda hâlâ bu devam ediyor mu? Ürün pazarda var mıdır?” ifadelerini kullandı.

Gürer, bor içerikli tüketim ürünlerinin üretiminin sürdürülüp sürdürülmediğinin ve pazarlama faaliyetlerinin hangi aşamada olduğunun açıklanmasını istedi.

Ham Maddeden Mamul Ürüne Dönüşümde Hangi Aşamaya Gelindi?

Bor madeninin yalnızca ham madde olarak satılmasının yeterli olmadığını vurgulayan CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, işlenmiş ürünlerin üretim ve satış miktarlarını gündeme taşıdı.

Gürer, “Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve bağlı şirketleri tarafından ham maddeden mamul ürüne dönüştürerek üretilen cam, seramik, tarım, temizlik, ambalaj, metal ve benzeri tüm ürünlerin satılan ürün miktarı ne kadardır?” diye sordu.

Katma değerli üretimin sektörlere göre dağılımını öğrenmek isteyen Gürer, borun farklı sanayi alanlarında kullanımına yönelik çalışmaların ekonomik karşılığının açıklanmasını talep etti.

ABD'deki Arazi Yatırımı Hangi Aşamada?

Eti Maden'in uluslararası yatırımlarını da gündeme getiren Gürer, Lüksemburg merkezli Eti Mine SA ile ABD'deki şirketin faaliyetlerine ilişkin