BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan: “Kullan-at kültüründen uzaklaşmalıyız”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi, BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Merkezi’nde düzenlenen Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Yüksek Düzeyli Enerji Dönüşümü Diyaloğu Toplantısında konuştu.

Emine Erdoğan, toplantıda enerji dönüşümü ile sıfır atık yaklaşımı arasındaki ilişkiye dikkati çekerek, tüketim alışkanlıklarının ve kaynak kullanımının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“NEDEN DAHA ÇOK ENERJİ ÜRETMEK ZORUNDAYIZ?”

İklim değişikliğinin etkilerine değinen Erdoğan, “Son yıllarda her yaz, söz konusu iklim olduğunda gazetelerde benzer manşetlerle karşılaşıyoruz. ‘Sıcaklıklar rekor kırdı’, ‘Tarihin en şiddetli sıcak hava dalgalarından biri yaşanıyor’, ‘Son 10 yılın en sıcak yazı’ gibi bir zamanlar olağanüstü kabul ettiğimiz bu başlıklar artık neredeyse sıradanlaştı.” ifadelerini kullandı.

Her yıl sıcaklıklarda yeni eşiklerin aşıldığını, ardından orman yangınları, seller ve şiddetli fırtınaların yaşandığını belirten Erdoğan, bunların artan tüketimin doğurduğu enerji ihtiyacı ve sera gazlarıyla bağlantılı olduğunu söyledi.

Enerji dönüşümünün yalnızca temiz enerji üretimi üzerinden ele alınmaması gerektiğini vurgulayan Erdoğan, “Meseleyi önce ‘Neden daha çok enerji üretmek zorundayız?’ sorusuyla ele almalıyız. Şapkamızı önümüze koyup kaynaklarımızı nasıl kullandığımızı ve sınırsız tüketim alışkanlıklarımızın sonuçlarını düşünmemiz gerekiyor.” dedi.

“KULLAN-AT KÜLTÜRÜNDEN UZAKLAŞMALIYIZ”

Kalıcı çözüm için sorunların kök nedenlerine odaklanılması gerektiğini belirten Erdoğan, üretim ve tüketim süreçlerinde kullanılan enerji, doğal kaynaklar ve emeğin atığa dönüşmemesi gerektiğini ifade etti.

Gıda israfının da enerji israfıyla bağlantılı olduğuna dikkati çeken Erdoğan, üretimden dağıtıma kadar gıdanın her aşamasında enerji kullanıldığını belirterek, “Konuyu yalnızca teknik boyutuyla ele alıyor, manevi ve kültürel dünyamızdaki depremlerin nasıl devasa bir tüketim tsunamisi meydana getirdiğini göz ardı ediyoruz.” diye konuştu.

Erdoğan, insanların ihtiyaçlarından daha fazlasını alma eğilimine ilişkin araştırmalara da değinerek, sürdürülebilir tüketim kültürünün güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“ÜRETİM SÜREÇLERİNİ ATIK OLUŞTURMAYACAK ŞEKİLDE DİZAYN EDEBİLİRİZ”

Emine Erdoğan, “O nedenle bizim birincil meselemiz, tek kullanımlık ürünler etrafında şekillenmiş kullan-at kültüründen uzaklaşmak olmalıdır. Hepimizin refahı ve nesiller arası adalet için uzun ömürlü ve dayanıklı ürünler etrafında şekillenecek bir sürdürülebilirlik kültürüne geçmeliyiz.” dedi.

Üretim süreçlerinin atık oluşturmayacak şekilde yeniden tasarlanabileceğini belirten Erdoğan, atıkların yeniden ham maddeye dönüştürülerek sisteme kazandırılabileceğini ifade etti.

Doğanın döngüsellik açısından önemli bir örnek olduğunu dile getiren Erdoğan, “Doğada hiçbir şey atığa dönüşmez. Suyun, toprağın ve havanın sürekli devridaimi üzerine kurulu bu muhteşem sistemde bir canlının çıktısı, başka bir canlının girdisine dönüşür.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin 2017’de başlattığı Sıfır Atık Projesi’nin küresel bir harekete dönüştüğünü belirten Erdoğan, projenin enerji ve kaynak güvenliği açısından yol haritası niteliği taşıdığını kaydetti.

2035 HEDEFİ 120 BİN MEGAVAT

Türkiye’nin temiz enerji yatırımlarına ilişkin hedeflerini de paylaşan Erdoğan, “Bugün yenilenebilir enerji kurulu gücü bakımından Avrupa’da 5’inci, dünyada ise 11’inci sıradayız. 2035 yılına kadar güneş ve rüzgar kurulu gücümüzü 120 bin megavata çıkarmayı hedefliyoruz.” dedi.

Bu hedefin temiz enerjinin en az israfla üretilmesi ilkesi üzerine kurulduğunu belirten Erdoğan, sıfır atık yaklaşımının kasım ayında ev sahipliği yapılacak COP-31’in eylem gündemi kapsamında daha ileri taşınmasının amaçlandığını söyledi.

Erdoğan, “Çünkü sıfır atık, üretimden tüketime kadar her alanda gerçek bir dönüşümün kapısını aralayan en güçlü yoldur.” ifadelerini kullandı.

Geçen haziran ayında İstanbul’da düzenlenen 2. Uluslararası Sıfır Atık Forumu’na da değinen Erdoğan, 183 ülkeden 120 bakan ve 7 binden fazla katılımcının yer aldığı forumun, atıksız bir dünyanın ortak iradeyle ulaşılabilir bir hedef olduğunu gösterdiğini belirtti.

Emine Erdoğan’ın konuşmasının ardından toplantıya yuvarlak masa görüşmesiyle devam edildi. Toplantıya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım ve Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ile diğer ilgililer katıldı.