Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: “206 Bin 746 Çocuğun Gelişimi İzlenerek Bireysel Müdahale Programları Uygulandı”

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylere Yönelik II. Ulusal Eylem Planı (2023-2030) kapsamında yürütülen 2023-2025 dönemi faaliyetlerinin sonuçlarını açıkladı. Bakanlığın koordinasyonunda gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında 206 bin 746 çocuğun gelişimi izlenerek bireysel müdahale programları uygulandı. Erken tanı hizmetlerinin geliştirilmesi, ailelerin desteklenmesi ve toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla sağlık, eğitim ve sosyal hizmet alanlarında çalışmalar yürütüldü.

Bakanlık tarafından hazırlanan 2023-2025 Yılı Faaliyet İzleme Raporu kapsamında, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin erken tanı ve müdahale hizmetlerine erişiminin artırılması, ailelerin ihtiyaç duydukları destek mekanizmalarına yönlendirilmesi ve kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik faaliyetlere yer verildi.

206 Bin 746 Çocuğun Gelişimi Dijital Sistem Üzerinden İzlendi

Erken tanı ve müdahale çalışmalarının güçlendirilmesi amacıyla geliştirilen Dijital İzleme ve Tarama Programı'nın Hastalık Yönetim Platformu (HYP) modülü, 15 Eylül 2025 tarihinde kullanıma açıldı.

Bakanlığın paylaştığı bilgilere göre, program aracılığıyla 2025 yılında 206 bin 746 çocuğun gelişimi takip edilerek bireysel müdahale programları uygulandı. Dijital sistem sayesinde aile hekimlerinin vaka takibi de sistematik hale getirildi.

Sağlık personelinin mesleki yeterliliklerini geliştirmek amacıyla çok disiplinli eğitim programları gerçekleştirildi. Eğitimlerde erken müdahale, davranış analizi, beslenme ve acil sağlık müdahalesi konularına ağırlık verildi.

14 İlde Çok Disiplinli Hizmet, 876 Poliklinikte Sağlık Desteği

Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini güçlendirmek amacıyla farklı hizmet modelleri uygulandı.

Bu kapsamda 14 ilde Çok Disiplinli Hizmet Modelleri ve Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri (ÇÖZGEM) aracılığıyla hizmet sunulurken, 876 kamu ruh sağlığı polikliniğinde otizmli bireylere yönelik sağlık hizmetleri gerçekleştirildi.

Otizmli çocuğu bulunan ailelerin ihtiyaçlarının belirlenmesi, psikososyal destek hizmetlerine erişimlerinin kolaylaştırılması ve sosyal yardım mekanizmalarından yararlanmalarının sağlanması amacıyla Bireysel Hizmet Danışmanlığı çalışmaları da yürütüldü.

Pilot uygulamalar kapsamında 503 kişiye bireysel danışmanlık hizmeti verildi.

4 İlde 801 Aileyle Görüşüldü, 301 Çocuk ve Ailesine Destek Sağlandı

Bakanlığın yürüttüğü Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sisteminin Geliştirilmesi Pilot Uygulaması kapsamında, 0-8 yaş grubundaki gelişimsel riski veya engeli bulunan çocukların erken dönemde tespit edilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirildi.

Çocukların gelişimlerinin düzenli izlenmesi ve aileleriyle birlikte desteklenmesi amacıyla uygulanan programda, dört ilde toplam 801 aileyle görüşme yapıldı.

Gerçekleştirilen değerlendirmeler sonucunda 301 çocuk ve ailesine destek sağlandı. Bakanlık, pilot uygulamanın aşamalı olarak ülke genelinde yaygınlaştırılmasını hedefliyor.

81 İlde Otizm İzleme Komisyonları Oluşturuldu

II. Ulusal Otizm Eylem Planı kapsamında yürütülen çalışmaların yerel düzeyde izlenmesi ve kurumlar arası koordinasyonun artırılması amacıyla 81 ilde İl Otizm İzleme Komisyonları oluşturuldu.

Vali yardımcılarının başkanlığında faaliyet gösterecek komisyonların yılda en az üç kez toplanması öngörüldü.

Komisyonlar aracılığıyla otizm alanında gerçekleştirilen faaliyetlerin takip edilmesi, yerel ihtiyaçların değerlendirilmesi ve ilgili kurumlar arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi amaçlandı.

Toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla ülke genelinde eğitim programları, seminerler, paneller, atölyeler ve sosyal etkinlikler de düzenlendi.

Bu faaliyetlerde ailelere, öğretmenlere, sağlık çalışanlarına ve farklı meslek gruplarına yönelik otizm konusunda bilgilendirme çalışmaları gerçekleştirildi.

34 İlde 16 Bin 278 Aileye Danışmanlık Hizmeti Ulaştırıldı

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, otizmli bireylerin ve ailelerinin sosyal hizmetlere erişimini kolaylaştırmak amacıyla yürüttüğü Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı projesine ilişkin verileri de paylaştı.

Bakanlığın açıklamasına göre, 34 ilde uygulanan model kapsamında bugüne kadar 16 bin 278 aileye ulaşıldı.

Proje kapsamında otizm tanısının konulduğu andan itibaren bireylerin ihtiyaçlarına uygun hizmetlere yönlendirilmesi ve ailelere psikososyal destek sağlanması amaçlanıyor.

Danışmanlık modeliyle ailelerin mevcut kamu hizmetleri, sosyal yardımlar ve destek mekanizmaları hakkında bilgilendirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülüyor.

Otizmli Bireyler ve Aileleri İçin Dijital Bilgilendirme Hizmeti Sürüyor

Bakanlık, eylem planı kapsamında yürütülen saha faaliyetlerinin yanı sıra otizmli bireylere ve ailelerine yönelik bilgilendirme ve yönlendirme hizmetlerini otizm.gov.tr platformu üzerinden sürdürüyor.

Platform aracılığıyla ailelere ücretsiz destek sağlayan Bireysel Sosyal Hizmet Danışmanlığı projesine ilişkin ayrıntılı bilgilere erişilebiliyor.

Dijital platformda ayrıca bakım kuruluşları ve hizmet modelleri, Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri, Milli Eğitim Bakanlığının eğitim hizmetleri, diğer kamu hizmetleri ve sosyal projelere ilişkin bilgiler yer alıyor.

Bakanlığın 2023-2030 dönemini kapsayan II. Ulusal Otizm Eylem Planı doğrultusunda erken tanı ve müdahale hizmetlerinin geliştirilmesi, aile temelli destek modellerinin yaygınlaştırılması ve otizmli bireylerin toplumsal yaşama katılımını destekleyen hizmetlerin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar devam ediyor.