24 Temmuz Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü Sansürün Kaldırılışının 118. Yılında Anılıyor

Türkiye'de her yıl 24 Temmuz'da kutlanan Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü, 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte gazetelerin sansüre karşı ortak duruş sergileyerek yayınlarını sansür denetimine göndermeden basma kararı almasının yıl dönümü olarak anılıyor. Gün dolayısıyla basın meslek örgütleri, gazeteciler ve çeşitli kurumlar, basın özgürlüğünün önemine dikkat çeken etkinlikler ve açıklamalar gerçekleştiriyor.

Temmuz 24, 2026 - 09:23
24 Temmuz Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü Sansürün Kaldırılışının 118. Yılında Anılıyor

24 Temmuz, Türkiye'de Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü olarak her yıl çeşitli etkinliklerle anılıyor. Günün temelini, 24 Temmuz 1908'de II. Meşrutiyet'in ilan edilmesinin ardından İstanbul'da yayımlanan gazetelerin sansür memurlarını gazetelere almama ve yayınlarını sansür denetiminden geçirmeden basma kararı oluşturuyor.
Osmanlı Devleti'nde II. Abdülhamit döneminde, "İstibdat Dönemi" olarak anılan süreçte gazeteler ancak sansür memurlarının onayından geçtikten sonra yayımlanabiliyordu. 24 Temmuz 1908'de İstanbul'da yayımlanan gazetelerin aldığı ortak karar, Türkiye basın tarihinde sansüre karşı verilen en önemli mücadelelerden biri olarak kabul ediliyor.

Basın Bayramı Fikri 1946'da Gündeme Geldi
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin 1946 yılında kurulmasının ardından bir Basın Bayramı belirlenmesi önerisi gündeme geldi. İlk gazetenin yayımlandığı tarihe ilişkin görüş ayrılıkları nedeniyle ortak bir tarih üzerinde uzlaşı sağlanamadı. Gazeteci Refik Halit Karay, II. Meşrutiyet'in ilan edildiği 24 Temmuz tarihinin Basın Bayramı olarak kabul edilmesini önerdi.
Bu öneri doğrultusunda Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, 1948 yılında aldığı kararla 24 Temmuz'u Basın Bayramı ilan etti. Gün, uzun yıllar boyunca meslek örgütleri tarafından bu isimle kutlandı.

1971'de Adı Değiştirildi
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, 12 Mart 1971 Muhtırası sonrasında yaşanan baskı ortamının geçmişteki sansür uygulamalarını hatırlattığını belirterek "Basın Bayramı" ifadesinin kullanılmamasına karar verdi. Bunun ardından günün adı "Geleneksel Gazeteciler Günü ve Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü" olarak değiştirildi. Günümüzde ise yaygın olarak Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü adıyla anılıyor.

Basın Özgürlüğüne Dikkat Çekiliyor
24 Temmuz kapsamında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti öncülüğünde meslek örgütleri, sendikalar ve çeşitli kurumlar tarafından basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü ve sansür konusunda açıklamalar yapılıyor. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti ayrıca 1989 yılından bu yana, basın özgürlüğünü savunan ve bu alanda katkı sağlayan kişi veya kuruluşlara Basın Özgürlüğü Ödülü vererek mücadeleye destek sunuyor.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI